انتظار بیطرفی از قاضی عادل

طبق مقررات جمهوری اسلامی ایران کسانی به عنوان قاضی استخد ام می شوند که وجود شرط عد الت د ر آنان احراز شود . این شرط باید به طور مستمر د ر قاضی وجود د اشته باشد و به محض خروج از این وصف قاضی شرعا(و نزد خد اوند ) عزل می شود ولو ابلاغ قضایی وی هنوز معتبر باشد ، البته مقامات انتظامی قضایی د ر صورت احراز زوال این شرط قاضی را سلب صلاحیت می کنند . از جمله آثار عد الت د ر قاضی کف نفس و جلوگیری از غضب و کظم غیظ است. بر این اساس قاضی گر چه انسان است اما همانند د یگر انسان ها مجاز نیست د ر شرایط مشابه عصبانی شود و بر غضب خود مسلط نشود . قاضی د ر نظام اسلامی همچنین باید د ارای فضایل اخلاقی بود ه و د ر حرکات و سکنات خود نماد انسانی با اخلاق و مومن باشد . این خصوصیات متاسفانه د ر جامعه د ر حال کمرنگ شد ن است و اخباری از گوشه و کنار به گوش می رسد که نشان می د هد برخی متاسفانه رفتارهای قابل انتقاد ی از خود بروز می د هند . د ستگیری و برکناری قضات متخلف و مجرم تلخ ترین خبرهایی است که یک انسان می تواند بشنود .متاسفانه برخورد نامناسب با وکلا د ر د ستگاه قضا نیزهراز چند گاهی از گوشه و کنار کشور به گوش می رسد . د ر بررسی و ریشه یابی علل این د رگیری ها گاه وکلا هم ذی مد خل هستند اما به چند د لیل، قضات هم د ر این برخورد ها ایفای  نقش می کنند .
1-  قضات د ر موضع قد رت قانونی هستند و برخی از آنان تصور می کنند که مجازند د ر مقابل ارباب رجوع با تحکم و سلطه برخورد کنند . بیرون کرد ن ارباب رجوع، سخن د رشت گفتن ،اوامر تند و بی مقد مه به مراجعان و حتی تهد ید بازد اشت و د ستبند زد ن و... .
2- هرگونه برخورد تند ارباب رجوع یا عکس العمل مراجعان نسبت به قاضی و هر نوع تمرد از سخنان و اوامر اینچنینی قضات، چون ممکن است منجر به تاثیر مستقیم د ر نتیجه پروند ه ای شود که تحت تصمیم قاضی است لذا اصولا مراجعان کمتر د ر مظان آغازگری برخورد د رشت و هتک حرمت هستند ، تلاش د ارند احترام این مقام قضایی را حفظ کنند .
3- قاضی د ر د اخل حریم اد اری خود از قد رت حاکمه و قاهره برخورد ار بود ه و نیروهای اد اری و انتظامی تحت اوامر وی هستند .لذا آغاز کرد ن برخورد د رشت با قاضی ممکن است با احتمال تشکیل پروند ه و رسید گی فوری توسط قاضی همکار و مجازات فوری همراه شود .
4- همچنین اگر کسی مد عی برخورد د رشت قاضی باشد معمولا نمی تواند این اد عا را ثابت کند پس ترجیح عد م ورود به چنین برخورد هایی عاقلانه است.
5- اثبات اد عا از طریق استناد به مشاهد ات کارمند تحت امر قاضی یا ضابط برای مراجعان بسیار مشکل و تقریبا غیرممکن است (و بالعکس برای قاضی بسیار آسان و میسور).
اما د ر کنار همه این موارد باید گفت قضات عالی مقام عاد ل و پرهیزکار،  باید به د لالت صفات پسند ید ه اخلاقی که ناشی از ملکه عد الت د ر آنان است د ر مقابل د رشت گویی مراجعان رفتار متین و آرامی د اشته باشند و لذا نه تنها نباید از قد رت قضایی و اعتبار مقامی و همراهی همکار، ضابط و کارمند اد اری برای ارتکاب این امر استفاد ه کنند بلکه باید با تواضع و فروتنی مراجعان خشمگین و بد رفتار را آرام کنند  که البته قضات بسیاری د ر د ستگاه قضا این چنین هستند .
اینها انتظاراتی معقول از قضات و با این وصف محل تامل است که چرا گاهی  شاهد برخورد غیراسلامی و غیر قانونی برخی قضات با مرد م به ویژه وکلا هستیم.
چند روز پیش د ر یکی از شهرهای استان کرد ستان قاضی د اد سرا به وکیلی که خود ش او را احضار کرد ه بود اعلام کرد ه که حق وکالت ند ارد ( به استناد تبصره ماد ه۴٨) هنگامی که وکیل به این امر اعتراض کرد ه و علت احضارش را با وجود ی که مجاز به د فاع از موکلش نبود ه جویا شد ه، از سوی قاضی مورد د رشت گویی قرار گرفته و هنگامی که وکیل ناچار از ترک جلسه تحقیقات و تنها گذاشتن موکلش شد ه چون د ر حال خروج حق سکوت را به موکل تفهیم کرد ه متاسفانه از سوی قاضی به وی توهین  و حتی شنید ه شد ه که قاضی به او حمله و وکیل را مضروب کرد ه است!
لازم است مقامات انتظامی سریعا به بررسی د قیق ماجرا و احراز واقع امر بپرد ازند .من به صحت گزارش همکارم از ما وقع یقین د ارم،به د لیل اعتماد به همکار وکیلم که از ایثارگران و جانبازان و متعهد ان به د ین و انقلاب است و سال ها خد مت قضایی را د ر سابقه افتخارات خود د ارد ، اما اگر آنچه از ماوقع بیان شد ه کامل نباشد و مثلا وکیل هم د ر وقوع حاد ثه موثر بود ه باشد باز هم هرگز واکنش قاضی، قانونی و مبتنی بر آد اب قضا نبود ه و چنین فرد ی که خود را مجاز به ضرب و شتم وکیل د انسته و قانون را آشکارا نقض کرد ه (آن هم د ر مسند قضا و هنگام انجام وظیفه قضایی ) هرگز صلاحیت تصد ی به قضاوت را ند ارد .
یاد آوری می کنم که وکلا د ر موضع د فاع، از تضمینات شغل قضا برخورد ارند و مفهوم این تضمینات قضایی برهر مطلعی واضح و بد یهی است که مصونیت شغل و مصونیت از تعقیب، از مصاد یق اجلی و اعلای این تضمینات است و متاسفم که این قانون حاکم ومعتبر، از سوی تعد اد ی از حافظان قانون نقض شد ه است. واقعا چرا برخی قضات نسبت به وکلا چنین برخورد ی د اشته و خود را مجاز می د انند به آنان توهین کنند ، آنها را بازد اشت و حرمت شان را نقض کنند ؟  وکلا اگر عنصر لازم و واجب د ر د اد رسی عاد لانه هستند پس باید خود شان هم عد الت را لمس کنند .

 نقل از روزنامه قانون  http://ghanoondaily.ir/News/59583/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B7%D8%B1%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A7%D8%B6%D9%8A-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%E2%80%8C%E2%80%8C%E2%80%8C%E2%80%8C%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%84-